«Խազեր 2026»՝ Հայաստանի ազգային երաժշտական մրցանակաբաշխությունը

Վստահ եմ՝ դուք արդեն դիտել եք նախորդ մրցանակաբաշխությունը, գուցե արդեն նաև այս տարվանը, քանի որ Արմենիա հեռուստաընկերության եթերով այն ուղիղ հեռարձակվեց, նաև YouTube ալիքով, ինչպես հարկն է, բայց դե ամենահետաքրքիրը էկրաններից այն կողմ է կատարվում, այդ պատճառով էլ ես հատուկ ֆեյշն գործակալի դերով էի կարմիր գորգին՝ ձեզ ամեն ինչ ոչ պաշտոնապես պատմելու համար:

Այս տարվա մրցանակաբաշխությունը սկսվեց սկանդալով: Նախ Բրյունետը, հետո Իվետա Մուկուչյանը, իսկ հետո նաև մի շարք այլ արտիստներ հայտնեցին, որ չեն ցանկանում մասնակցել մրցանակաբաշխությանը: Կոնկրետ պատճառներ չեն նշվել, մնում էր միայն գուշակել. Կամ նրանք համաձայն չէին նախորդ տարվա մրցանակների բաշխման համակարգին, կամ չէին ցանկանում մրցել և չստանալ մրցանակ: Օրինակ, Ռազմիկ Ամյանը, Սարոն և Տաթև Ասատրյանը մեկ անվանակարգում էին, ու եթե անկեղծ, հասկանալի էր, որ Տաթև Ասատրյանը, ներկայացված լինելով ընդամենը մեկ անվանակարգում, չէր կարող չստանալ մրցանակ. դա արդեն կլիներ անտիգովազդ հենց ակադեմիայի համակարգին: Երգչուհու հաջողության մասշտաբները բոլորս ենք տեսել այս տարի: Տարաձայնությունները շատ էին, որոշ հյուրեր նույնիսկ տեղադրեցին կոնտենտ, որտեղ քննադատում էին կազմակերպիչներին, համարում էին, որ նրանք սխալ են աշխատում, բայց ավելի ուշ հաստատեցին իրենց մասնակցությունը որպես հյուր և նույնիսկ հայտնվեցին կարմիր գորգին՝ առաջացնելով իրենց գործընկերների զարմանքը:

Սա հենց շոու-բիզնեսն է, երբեք չգիտես, ինչ կլինի վաղը, ուստի այսօր պետք չէ շտապել կարծիք հայտնել: Շոուն կայացավ, այն հրաշալի էր կազմակերպված, էլ ավելի մասշտաբային, քան նախորդ տարի, և նույնիսկ շատ արտիստների և մրցանակակիրների բացակայության դեպքում էլ այն անցնող տարվա ամենաաստղային և շքեղ երեկոն էր Հայաստանում:

«Խազեր» մրցանակաբաշխությունը հանդիսանում է Հայաստանի ազգային երաժշտական ակադեմիայի ամենակարևոր նախագծերից մեկը, որը նպատակ ունի գնահատել և ճանաչել երկրի երաժշտական ոլորտում տարվա ընթացքում իրականացված լավագույն աշխատանքները: Մրցանակաբաշխությունը ստացել է իր անունը՝ խազերի միջնադարյան նոտագրական համակարգից, խորհրդանշելով երաժշտության պատմական արմատներն ու ստեղծագործական ժառանգությունը:

Առաջին «Խազեր» մրցանակաբաշխությունը կայացավ 2025 թվականի ապրիլի 30-ին՝ Կարեն Դեմիրճյանի անվան մարզահամերգային համալիրում և ընդգրկեց 17 անվանակարգ, ինչպես նաև մեկ հատուկ մրցանակ: Մրցանակները շնորհվում են տարբեր ժանրերում՝ դասականից և ժողովրդականից մինչև ռոք և ջազ, իսկ հաղթողներն ընտրվում են Հայաստանի ազգային երաժշտական ակադեմիայի ավելի քան 300 անդամների փակ քվեարկությամբ:

«Խազեր» մրցանակաբաշխությունը, որը աջակցվում է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության կողմից, հանդես է գալիս նաև որպես կենդանի հարթակ երաժշտական մշակույթի զարգացման և խթանման համար, և իր հանդիսատեսին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալ Հայաստանի լավագույն երաժշտական նորություններին և ձեռքբերումներին:

Ո՞րն էր իմ առաքելությունը.20 տարի առաջ, երբ տեղի էին ունենում առաջին հայկական երաժշտական մրցանակաբաշխությունները, ես դեռ սկսնակ լրագրող էի և ԷԼ Սթայլ ամսագրի կողմից լուսաբանում էի այն: Հենց իմ հոդվածում ես առաջին անգամ սկսեցի հարցնել արտիստներին, թե ինչ են նրանք կրում, և ներկայացրի բրենդերը. Դե իհարկե՝ Օսկարի հետևելով: Այդ տարիներին հյուրերը կրում էին Լիլիթ Մարգարյանի, Արամ Նիկոլյանի, Վահան Խաչատրյանի, Արևիկ Սիմոնյանի զգեստները, ու հենց 20 տարի առաջ՝ այդ հոդվածների շարքով, էլ սկսվեց կարմիր գորգի ֆեշն բումը Հայաստանում: Այլևս բոլոր մեծ միջոցառումներին արտիստները սկսեցին նշել դիզայներներին, դիմահարդարներին, ոճաբաններին: Այժմ, 20 տարի անց, ինձ կրկին հրավիրեցին նույնն անելու, արդեն ուղիղ եթերում՝ որպես ԿամոԲլոգ, ու ես, իհարկե, սիրով համաձայնեցի: Ֆաինա Հարությունյան, Վահան Խաչատրյան, Արայիկ Գաբաջյան, Մանուկ Ալեքսանյան, Արևիկ Սիմոնյան… Կարմիր գորգի հյուրերը գրեթե բոլոր հայ դիզայներների հագուստներով էին, որոնք դուք կարող եք մանրամասն տեսնել և այստեղ, և իմ սոցիալական էջերում:

Շնորհավորում եմ բոլորին, ովքեր այսօր փայլեցին կարմիր գորգին, բեմի վրա և ետնաբեմում: Սա հսկայական աշխատանք էր, ու առանց այս ամենի չի կարող գոյատևել մշակույթը, շոու-բիզնեսը այն մասշտաբով ու ձևաչափով, ինչպիսին այն պետք է լինի: Վերջիվերջո, արտիստները միայն իրենց ինստագրամյան էջերում նոր երգերը փոստելու կամ հարսանիքներում երգելու համար չեն ստեղծագործում: Չնայած այսօր թրենդները փոխվել են ու ինտերնետը «սպանել» է նույնիսկ MTV-ի նման գիգանտի, միևնույնն է՝ հեռուստատեսությունը, ռադիոն, մամուլը, փառատոնները, մրցանակաբաշխությունները… այս ամենը միասին կազմում են մշակութային ինստիտուտ, որին պետք է հետևել և, վերջիվերջո, դա գրագետ ձևաչափ է: